دیه راننده مقصر به نرخ روز + شرایط و مدارک 1405

مقصر بودن در تصادف به این معنا نیست که راننده آسیب‌دیده از دریافت دیه و خسارت بدنی محروم می‌شود. قانون بیمه شخص ثالث برای راننده مسبب حادثه نیز پوشش مستقلی تحت عنوان بیمه حوادث راننده در نظر گرفته است؛ بنابراین در صورت احراز شرایط قانونی، خسارت بدنی او قابل پرداخت است. البته عواملی مانند وضعیت بیمه‌نامه، داشتن گواهینامه، نوع و میزان صدمه و زمان پرداخت در تعیین مبلغ و نحوه دریافت خسارت نقش دارند. در این مقاله شرایط قانونی پرداخت دیه راننده مقصر، میزان و نحوه محاسبه آن، مدارک لازم، مرجع پرداخت و شرایط مربوط به خودروهای فاقد بیمه را بررسی می‌کنیم تا در صورت وقوع حادثه، مسیر دریافت خسارت برای شما روشن‌تر باشد و نگرانی‌های مربوط به پیگیری آن به حداقل برسد.

آیا به راننده مقصر دیه تعلق می‌گیرد؟

بله؛ راننده مقصر در تصادف نیز در صورت فوت یا وارد‌شدن صدمه بدنی، مشمول دریافت دیه یا ارش می‌شود. قانون بیمه اجباری، دارنده وسیله نقلیه را مکلف کرده است هم‌زمان با خرید بیمه شخص ثالث، برای خسارت‌های بدنی وارد‌شده به راننده مسبب حادثه نیز بیمه حوادث راننده تهیه کند.

مطابق ماده ۳ این قانون، مبنای محاسبه خسارت راننده مقصر، دیه فوت یا دیه و ارش جراحات و صدمات بدنی مرد مسلمان در ماه غیرحرام به‌علاوه هزینه‌های معالجه است؛ بنابراین حتی اگر مقصر حادثه باشید، منعی برای دریافت خسارت وجود ندارد.

موارد تحت پوشش بیمه برای راننده مقصر

به‌طورکلی پوشش بیمه حوادث راننده شامل پرداخت خسارت برای موارد زیر می‌شود:

• فوت؛
• صدمات بدنی مثل نقص عضو؛
• از کار افتادگی دائم.

شرکت صادر‌کننده بیمه حوادث راننده؛ مسئول پرداخت دیه راننده مقصر

پرداخت دیه راننده مقصر توسط شرکت بیمه که بیمه‌نامه حوادث راننده را صادر کرده است، انجام می‌شود. این پوشش همراه بیمه شخص ثالث ارائه می‌شود و حداقل تعهد آن باید به میزان دیه مرد مسلمان در ماه غیرحرام باشد.

قانون پرداخت دیه راننده مقصر برای خودروی فاقد بیمه‌نامه

اگر خودروی مسبب حادثه فاقد بیمه‌نامه باشد، پرداخت خسارت بدنی راننده مقصر در شرایط مقرر قانونی بر‌عهده صندوق تامین خسارت‌های بدنی قرار می‌گیرد. مطابق ماده ۲۱ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث، در صورت فقدان یا انقضای‌ بیمه‌نامه، صندوق تامین خسارت‌های بدنی برای جبران دیه راننده مقصر در حادثه وارد عمل می‌شود.

با این حال باید توجه داشت که پرداخت خسارت به راننده مسبب حادثه تابع مقررات مربوط به پوشش حوادث راننده است و صرف فاقد بیمه بودن خودرو به این معنا نیست که هر خسارتی بدون بررسی شرایط قانونی از سوی صندوق پرداخت می‌شود.

مبلغ دیه راننده مقصر حادثه در سال 1405

در سال ۱۴۰۵ مبلغ  دیه کامل انسان در ماه‌های غیرحرام ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. این مبلغ در ماه‌های حرام با افزایش یک‌سوم، به ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان می‌رسد. درباره راننده مقصر حادثه یک نکته مهم وجود دارد:

مطابق ماده ۳ قانون بیمه اجباری، مبنای محاسبه خسارت بدنی راننده مسبب حادثه، دیه مرد مسلمان در ماه غیرحرام است؛ بنابراین سقف پایه پوشش حوادث راننده در سال ۱۴۰۵، ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان است؛ البته مبلغی که راننده دریافت می‌کند به نوع و درصد صدمه بستگی دارد.

همچنین بر‌اساس رای وحدت رویه شماره ۸۶۹ دیوان عالی کشور، در مواردی که دیه یا ارش راننده مسبب حادثه قابل پرداخت باشد، معیار محاسبه، قیمت زمان پرداخت (یوم‌الادا) است، نه صرفا نرخ زمان وقوع تصادف.

مبلغ دیه راننده مقصر فوت شده

اگر راننده مقصر در اثر تصادف فوت کند، خسارت فوت او از محل پوشش حوادث راننده پرداخت می‌شود و مبلغ آن بر‌اساس دیه کامل مرد مسلمان در ماه غیرحرام محاسبه خواهد شد.

در سال ۱۴۰۵، دیه کامل در ماه‌های غیرحرام ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان است؛ بنابراین در صورت فوت راننده مسبب حادثه، اصل مبلغ قابل پرداخت در قالب پوشش حوادث راننده ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان خواهد بود.

چرا دیه راننده مقصر به نرخ روز پرداخت می‌شود؟

دلیل پرداخت دیه راننده مقصر به نرخ روز (یوم‌الاداء)، رای وحدت رویه شماره ۸۶۹ دیوان عالی کشور است که در ۲۵ شهریور ۱۴۰۴ صادر شد. پیش از این رای، درباره اینکه خسارت بدنی راننده مسبب حادثه باید بر‌اساس نرخ دیه زمان حادثه یا زمان پرداخت محاسبه شود، اختلاف نظر وجود داشت.

هیات عمومی دیوان عالی کشور با صدور رای وحدت رویه ۸۶۹، پرداخت خسارت بدنی راننده مسبب حادثه به قیمت زمان پرداخت را پذیرفت؛ بنابراین اگر نرخ دیه بین زمان وقوع تصادف و زمان پرداخت افزایش پیدا کند، مبلغ خسارت راننده نیز بر مبنای نرخ زمان پرداخت محاسبه می‌شود. برای مثال اگر میزان آسیب راننده ۱۰ درصد دیه کامل تعیین شده باشد، مبلغ قابل پرداخت بر‌اساس ۱۰ درصد دیه کامل در زمان پرداخت محاسبه خواهد شد.

شرایط پرداخت دیه به راننده مقصر چیست؟

برای پرداخت دیه یا خسارت بدنی به راننده مقصر، صرف وقوع تصادف کافی نیست و باید شرایط قانونی مربوط به بیمه حوادث راننده مسبب حادثه وجود داشته باشد. مهم‌ترین شرایط عبارتند از:

• وسیله نقلیه در زمان حادثه تحت پوشش بیمه‌نامه معتبر شخص ثالث و پوشش حوادث راننده باشد.
• نوع و درصد صدمه بدنی راننده باید توسط پزشکی قانونی تعیین شود.
• خسارت قابل پرداخت بر‌اساس دیه یا ارش صدمه واردشده و هزینه‌های معالجه محاسبه می‌شود؛ بنابراین مبلغ پرداختی به نوع و درصد آسیب بستگی دارد.
• اگر خسارت راننده در شرایط مقرر قابل پرداخت باشد، دیه راننده مقصر به نرخ روز پرداخت می‌شود.

نکته مهم: اگر خودرو فاقد بیمه‌نامه باشد، موضوع پرداخت دیه راننده مقصر متفاوت است و باید شرایط ورود صندوق تامین خسارت‌های بدنی و موارد مقرر در ماده ۲۱ قانون بررسی شود.

جزییات کامل را می‌توانید در مقاله دریافت دیه بعد از تصادف بخوانید.

مدارک لازم برای دریافت خسارت بدنی راننده مقصر

گرفتن غرامت راننده مقصر برای خسارت‌های مختلف فوت، نقص عضو یا ازکارافتادگی مدارک متفاوتی نیاز دارد. منتها به‌طور کلی مدارک لازم برای دریافت خسارت راننده مقصر شامل موارد زیر می‌شوند:

• ‌بیمه‌نامه معتبر؛
• گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی یا گزارش مقامات انتظامی یا نظریه کارشناس؛
• گواهینامه رانندگی راننده مسبب حادثه؛
• مدارک شناسایی راننده مقصر حادثه (شناسنامه و کارت ملی)؛
• خلاصه پرونده بالینی مقصر حادثه.

مدارک لازم برای دریافت دیه راننده مقصر فوت شده

اگر خدای نکرده راننده مقصر تصادف فوت کند، برای گرفتن دیه او از بیمه حوادث راننده مدارک زیر لازم است:

• تصویر برابر با اصل شده معاینه جسد و در صورت ارجاع به کمیسیون پزشکی نتیجه سم‌شناسی تصویر برابر اصل شده؛
• جواز دفن تصویر برابر اصل شده؛
• گواهی فوت؛
• گواهی انحصار وراثت نامحدود؛
• تصویر برابر اصل شده کارت ملی و شناسنامه راننده مجروح یا فوت شده.

مدارک لازم برای پرداخت خسارت نقص عضو راننده مقصر

مدارک لازم برای گرفتن خسارت نقص عضو راننده مقصر هم عبارتند از:

• تصویر صورتحساب هزینه‌های بیمارستانی و مدارک بالینی؛
• تصویر نظریه پزشکی قانونی یا پزشک معتمد بیمه‌گر؛
• تصویر رای منع تعقیب.

مدت زمان پرداخت دیه راننده مقصر توسط بیمه

زمان پرداخت خسارت بیمه شخص ثالث به راننده مقصر نهایتا سه هفته طول می‌کشد. براساس قانون وقتی مدارک گفته‌شده تحویل شرکت بیمه شد، شرکت بیمه باید حداکثر تا ۲۰ روز، مبلغ دیه راننده مقصر را پرداخت کند.

در این مدت هم او می‌تواند برای دریافت هزینه‌های پزشکی خود، از بیمه شخص ثالث استفاده کند. یعنی راننده مقصر تا زمان پرداخت دیه و غرامت نمی‌تواند از بیمه‌های تکمیلی استفاده کند. مگر اینکه به‌دلایلی پرداخت خسارت بیمه شخص ثالث شامل حال او نشود.

مهلت اعلام حادثه به بیمه‌گر

براساس قانون برای اینکه بتوانیم از بیمه حوادث راننده استفاده کنیم باید نهایتا تا 60 روز حادثه و تصادف را به شرکت بیمه اطلاع بدهیم.

دریافت هزینه‌های پزشکی راننده مقصر از بیمه تکمیلی

راننده مقصر می‌تواند در صورت داشتن بیمه تکمیلی، برای بخشی از هزینه‌های درمان ناشی از تصادف از بیمه تکمیلی خود استفاده کند؛ البته طبق ماده ۳ قانون بیمه شخص ثالث، بیمه‌نامه شخص ثالث برای خسارت‌های بدنی راننده مسبب حادثه نیز پوشش حوادث راننده دارد. به‌این‌ترتیب برای هزینه‌های معمول ناشی از آسیب راننده، ابتدا باید از پوشش حوادث راننده در بیمه شخص ثالث استفاده شود.

در نتیجه استفاده از بیمه تکمیلی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که هزینه‌های درمان از تعهدات بیمه حوادث راننده بیشتر باشد یا راننده بخواهد از خدمات درمانی و بیمارستان‌های خصوصی استفاده کند. البته پرداخت هزینه از بیمه تکمیلی منوط به این است که درمان موردنظر در قرارداد بیمه تکمیلی پوشش داشته باشد.

نکته مهم: درمان مصدومان حوادث رانندگی در مراکز درمانی طبق مقررات مربوط، بدون دریافت هزینه اولیه انجام شده و بخشی از منابع آن از محل حق بیمه شخص ثالث تامین می‌شود؛ بنابراین بیمه تکمیلی بیشتر زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فرد به پوشش‌ها یا خدماتی فراتر از آنچه از مسیر حادثه رانندگی قابل دریافت است نیاز داشته باشد.

نکات پایانی درباره سهم راننده مقصر از دیه

در این مقاله تلاش کردیم شرایط پرداخت دیه به راننده مقصر، مبلغ آن در سال ۱۴۰۵، مدارک لازم، نحوه پرداخت و وضعیت خودروهای فاقد بیمه را بررسی کنیم تا مسیر دریافت خسارت در زمان وقوع حادثه برایتان روشن‌تر باشد. راننده مسبب حادثه در صورت داشتن شرایط قانونی می‌تواند از پوشش حوادث راننده بیمه شخص ثالث استفاده کند. میزان خسارت او بر‌اساس نوع و درصد صدمه تعیین می‌شود. در صورت فوت نیز مبلغ دیه مطابق مقررات محاسبه خواهد شد. وضعیت بیمه‌نامه، داشتن گواهینامه، گزارش حادثه و مدارک پزشکی از مهم‌ترین عواملی هستند که در روند دریافت خسارت تاثیر می‌گذارند.

بنابراین اگر در یک تصادف راننده مقصر بوده‌اید و خودتان نیز آسیب دیده‌اید، ابتدا شرایط بیمه‌نامه و مدارک حادثه را مورد بررسی قرار دهید و برای تعیین میزان صدمه به پزشکی قانونی مراجعه کنید.

سوالات متداول

• آیا دیه به راننده مقصر تعلق می‌گیرد؟

بله، راننده مقصر هم مشمول دریافت دیه می‌شود. به این منظور باید بیمه حوادث راننده را هنگام خرید بیمه شخص ثالث تهیه کرده باشد. این بیمه خسارات جانی و دیه راننده مقصر در تصادف را پوشش می‌دهد.

• دیه راننده مقصر حادثه چقدر است؟

دیه راننده مقصر بر اساس نرخ دیه در ماه‌های غیرحرام هر سال محاسبه می‌شود. به عنوان مثال، دیه کامل انسان در سال 1405 برای ماه‌های غیرحرام 2 میلیارد و 100 میلیون تومان است.

• شرایط پرداخت دیه به راننده مقصر چیست؟

راننده باید گواهینامه معتبر و متناسب با نوع وسیله نقلیه داشته باشد. حادثه تحت پوشش بیمه باشد. از راننده مقصر استثنائات بیمه نباشد.

• مدارک لازم برای دریافت دیه راننده مقصر چیست؟

مدارک مورد نیاز با توجه به نوع خسارت (فوت، نقص عضو یا از کار افتادگی) متفاوت است. اما به طور کلی شامل موارد زیر می‌شود: بیمه‌نامه معتبر، گزارش مقامات انتظامی یا نظریه کارشناس، گواهینامه رانندگی راننده مقصر، مدارک شناسایی راننده مقصر و خلاصه پرونده بالینی راننده مقصر

• مدت زمان پرداخت دیه راننده مقصر توسط بیمه چقدر است؟

بیمه موظف است حداکثر تا 20 روز پس از تحویل مدارک کامل، دیه راننده مقصر را پرداخت کند.

• آیا دیه راننده مقصر حادثه به نرخ روز پرداخت می‌شود؟

بله؛ بر‌اساس رای وحدت رویه شماره ۸۶۹، خسارت بدنی راننده مسبب حادثه به قیمت زمان پرداخت (یوم‌الاداء)، نه نرخ زمان وقوع تصادف محاسبه می‌شود.

• دیه راننده مقصر در ماه حرام چقدر است؟

مبنای پوشش حوادث راننده، دیه مرد مسلمان در ماه غیرحرام است؛ بنابراین افزایش یک‌سومی دیه در ماه حرام برای راننده مقصر اعمال نمی‌شود. در سال ۱۴۰۵، سقف پایه این پوشش ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان است.

• نحوه محاسبه دیه راننده مقصر چگونه است؟

میزان خسارت بر‌اساس نوع و درصد صدمه تعیین‌شده توسط پزشکی قانونی محاسبه و با نرخ دیه زمان پرداخت پرداخت می‌شود؛ برای مثال ۱۰ درصد دیه کامل برابر با ۱۰ درصد مبلغ دیه کامل در زمان پرداخت است.