مواردی که بیمه بدنه پرداخت نمی‌کند؛ چه خسارت‌هایی خارج از پوشش هستند؟

بیمه بدنه خیالمان را از بابت خسارت‌های خودرو راحت‌تر می‌کند، اما قرار نیست هر اتفاقی که برای ماشین می‌افتد، تحت پوشش این بیمه باشد. بعضی خسارت‌ها در تعهد شرکت بیمه نیستند و برای جبران بعضی دیگر هم باید پوشش اضافی خریده باشید. اینکه بیمه بدنه چه خسارت‌هایی را پرداخت نمی‌کند و چه شرایطی باعث رد شدن درخواست خسارت می‌شود، موضوعی است که بهتر است قبل از خرید بیمه‌نامه بدانید. در ادامه، موارد خارج از پوشش بیمه بدنه و خسارت‌هایی را که با پوشش‌های اضافی قابل جبران هستند، بررسی می‌کنیم تا با آگاهی بیشتری بیمه‌نامه خود را انتخاب کنید.

۱. خسارت‌های ناشی از جنگ، شورش و حوادث هسته‌ای

خسارت‌های ناشی از جنگ و ناآرامی‌های اجتماعی در فهرست استثنائات بیمه بدنه قرار دارند. به همین دلیل، آسیب‌هایی که در جریان جنگ، تهاجم نظامی یا عملیات خصمانه به خودرو وارد می‌شوند، تحت پوشش این بیمه نیستند. این محدودیت شامل شورش، اغتشاش، انقلاب و اعتصاب هم می‌شود؛ یعنی خسارت‌های ناشی از درگیری‌ها و ناآرامی‌های این‌چنینی نیز از سوی شرکت بیمه جبران نمی‌شوند. البته برخی شرکت‌های بیمه، پوشش خسارت‌های ناشی از جنگ را به‌صورت اختیاری ارائه می‌کنند. برای آشنایی با شرایط این پوشش و سایر تغییرات، می‌توانید مقاله قوانین بیمه بدنه خودرو را بررسی کنید.

از طرف دیگر، خسارات ناشی از حوادث هسته‌ای گسترده و غیرقابل محاسبه است؛ به همین خاطر این موارد نیز از حیطه تعهدات شرکت بیمه خارج است. انفجار هسته‌ای و آسیب‌های ناشی از تشعشعات رادیواکتیو، حتی اگر باعث خسارت به خودرو شوند، در پوشش‌های معمول بیمه بدنه قرار نمی‌گیرند. بنابراین، جنگ، شورش و حوادث هسته‌ای از جمله اتفاقاتی هستند که جبران خسارت آن‌ها بر عهده بیمه بدنه نیست.

۲. خسارت‌های عمدی به خودرو

بیمه بدنه برای جبران خسارت‌های ناشی از حوادث پیش‌بینی‌نشده طراحی شده است، نه آسیب‌هایی که عمدا به خودرو وارد می‌شوند. اگر بیمه‌گذار خودش به خودرو خسارت بزند یا این کار از طرف راننده یا ذی‌نفع انجام شود، شرکت بیمه تعهدی برای پرداخت خسارت ندارد. تصادف ساختگی هم یکی دیگر از مواردی است که می‌تواند باعث رد درخواست خسارت شود.

برای مثال، اگر تصادفی با هدف دریافت پول از شرکت بیمه صحنه‌سازی شود، خسارت آن قابل پرداخت نیست. اعلام اطلاعات نادرست، جعل مدارک یا بزرگ‌نمایی میزان خسارت هم مصداق تقلب بیمه‌ای محسوب می‌شود و نمی‌توان از این طریق هزینه بیشتری از شرکت بیمه دریافت کرد. به همین دلیل، اگر خسارت به‌صورت عمدی ایجاد شده باشد یا برای دریافت مبلغ بیشتری از بیمه، اطلاعات و مدارک خلاف واقع ارائه شود، شرکت بیمه خسارت را پرداخت نمی‌کند.

۳. رانندگی بدون گواهینامه یا با گواهینامه نامعتبر

در بررسی خسارت بیمه بدنه، فقط داشتن بیمه‌نامه معتبر اهمیت ندارد؛ راننده هم باید مجوز قانونی رانندگی با آن وسیله نقلیه را داشته باشد. به همین دلیل، اگر هنگام وقوع حادثه راننده گواهینامه نداشته باشد، خسارت خودرو از سوی شرکت بیمه پرداخت نمی‌شود.

اعتبار گواهینامه هم به اندازه داشتن آن مهم است. گواهینامه‌ای که تاریخ اعتبارش گذشته باشد، برای دریافت خسارت قابل قبول نیست. از طرف دیگر، نوع گواهینامه باید با وسیله نقلیه تناسب داشته باشد. یعنی اگر راننده گواهینامه متناسب با خودرویی را که با آن رانندگی می‌کند نداشته باشد، خسارت ناشی از حادثه تحت پوشش بیمه بدنه قرار نمی‌گیرد.

خسارت خودروی راننده و خسارت واردشده به اشخاص ثالث، مشمول مقررات یکسانی نیستند. در بیمه بدنه، نداشتن گواهینامه متناسب می‌تواند مانع پرداخت خسارت شود؛ اما در بیمه شخص ثالث، مقررات پرداخت خسارت به زیان‌دیدگان و بازیافت آن از راننده مقصر متفاوت است.

۴. رانندگی در حالت مستی یا تحت تاثیر مواد مخدر

هوشیاری راننده هنگام رانندگی فقط به حفظ ایمنی سرنشینان و خودرو مربوط نمی‌شود؛ بلکه روی تعهد شرکت بیمه هم تاثیرگذار است. اگر راننده هنگام وقوع حادثه تحت تاثیر مشروبات الکلی، مواد مخدر یا داروهای روان‌گردان باشد، خسارت واردشده به خودرو از سوی بیمه بدنه جبران نمی‌شود.

این موضوع به نوع ماده مصرف‌شده محدود نیست؛ مصرف داروهای روان‌گردان هم در کنار مشروبات الکلی و مواد مخدر، جزو مواردی است که می‌تواند باعث رد درخواست خسارت شود. بنابراین، حتی اگر خودرو بیمه بدنه داشته باشد، رانندگی در چنین شرایطی به معنای خارج شدن خسارت ناشی از حادثه از پوشش بیمه است.

۵. استفاده غیرمجاز از خودرو و تخلفات مرتبط

هنگام پیگیری دریافت خسارت بیمه بدنه باید به این نکته توجه داشته باشید که استفاده از خودرو با کاربری درج‌شده در بیمه‌نامه مطابق است. اگر خودرو برخلاف کاربری ثبت‌شده در بیمه‌نامه استفاده شود، خسارت‌های ناشی از آن ممکن است تحت پوشش قرار نگیرند. برای مثال، شرکت در مسابقات اتومبیل‌رانی، آزمایش سرعت، شرط‌بندی و آموزش رانندگی از جمله مواردی هستند که در شرایط عادی بیمه بدنه پوشش داده نمی‌شوند.

انجام حرکات نمایشی و کورس گذاشتن با خودرو هم در همین دسته قرار می‌گیرد. حتی بکسل کردن خودرو در شرایط غیرمجاز یا استفاده از آن برای فعالیت‌های غیرقانونی می‌تواند باعث شود شرکت بیمه خسارت را پرداخت نکند. در واقع، نوع استفاده از خودرو اهمیت زیادی دارد و صرف داشتن بیمه‌نامه بدنه به این معنا نیست که خسارت‌های ناشی از هر نوع رانندگی یا فعالیتی جبران می‌شوند.

۶. خسارت ناشی از حمل بار و مسافر بیش از ظرفیت مجاز

اگر قصد استفاده از بیمه بدنه دارید، خوب است بدانید که استفاده از ظرفیت مجاز خودرو برای حمل بار یا مسافر می‌تواند روی دریافت یا عدم دریافت خسارت تاثیر داشته باشد. برای مثال، اگر خودرو بیشتر از ظرفیت تعیین‌شده بار یا مسافر حمل کند و در این شرایط دچار حادثه شود، خسارت واردشده تحت پوشش بیمه بدنه قرار نمی‌گیرد.

البته محدودیت بیمه بدنه به اضافه‌بار و اضافه‌مسافر ختم نمی‌شود. خسارت‌هایی که هنگام بارگیری یا باراندازی به خودرو وارد می‌شوند نیز در فهرست موارد خارج از پوشش قرار دارند. از طرف دیگر، حمل مواد منفجره و سریع‌الاشتعال با خودرو هم می‌تواند باعث رد درخواست خسارت شود؛ البته موادی که برای سوخت خودرو استفاده می‌شوند، از این مورد مستثنا هستند.

۷. خسارت‌های ناشی از استهلاک و فرسودگی خودرو

با گذشت زمان و استفاده مداوم از خودرو، بعضی قطعات به‌تدریج فرسوده می‌شوند و ممکن است زنگ بزنند، پوسیده شوند یا کارایی اولیه خود را از دست بدهند. این نوع خرابی‌ها با خسارت‌های ناشی از تصادف و حوادث تفاوت دارند و بیمه بدنه هزینه‌ای بابت آن‌ها پرداخت نمی‌کند.

برای مثال، اگر قطعه‌ای به دلیل کارکرد عادی خودرو خراب شود یا بخشی از بدنه در اثر زنگ‌زدگی و پوسیدگی آسیب ببیند، نمی‌توان هزینه تعمیر یا تعویض آن را از بیمه بدنه دریافت کرد. به بیان ساده، استهلاک طبیعی قطعات و خرابی‌های ناشی از فرسودگی خودرو جزو تعهدات بیمه بدنه نیستند.

البته استهلاک طبیعی قطعات با کسر استهلاک هنگام محاسبه خسارت تفاوت دارد. برای اطلاع از مبلغی که شرکت بیمه پس از کسر فرانشیز و استهلاک پرداخت می‌کند، مقاله بیمه بدنه چند درصد خسارت را می‌دهد را بخوانید.

۸. خسارت‌های ناشی از دستکاری غیرمجاز خودرو

تغییراتی که در ظاهر یا بخش‌های فنی خودرو ایجاد می‌شوند، همیشه بدون دردسر نیستند. بعضی دستکاری‌ها مثل نصب شیشه دودی غیرمجاز، تغییر غیراستاندارد اگزوز، کف‌خواب کردن خودرو یا استفاده از چراغ‌های غیرمجاز و خیره‌کننده، ممکن است روی تعهد شرکت بیمه تاثیر بگذارند.

اگر این تغییرات بدون رعایت ضوابط انجام شده باشند، خسارت‌های مرتبط با آن‌ها می‌توانند از موارد خارج از پوشش بیمه بدنه باشند. بنابراین، پیش از ایجاد تغییر در خودرو، توصیه می‌کنیم شرایط بیمه‌نامه را بررسی کنید تا بعدا برای دریافت خسارت با مشکل روبه‌رو نشوید.

۹. خسارت‌های ناشی از توقیف و مصادره خودرو

اگر خودرو به دستور ماموران انتظامی توقیف یا مصادره شود و در جریان این اتفاق خسارتی به آن وارد شود، شرکت بیمه تعهدی برای جبران خسارت ندارد. به عبارت ساده‌تر، بیمه بدنه خسارت‌هایی را که در زمان توقیف یا مصادره خودرو توسط ماموران انتظامی به آن وارد می‌شود، پرداخت نمی‌کند.

کدام خسارت‌ها فقط با خرید پوشش اضافی بیمه بدنه جبران می‌شوند؟

همه خسارت‌هایی که بیمه بدنه در حالت عادی پرداخت نمی‌کند، جزو استثنائات قطعی نیستند. بعضی خسارت‌ها با خرید پوشش اضافی قابل جبران هستند. برای آشنایی با تفاوت پوشش‌های اصلی و اضافی و خسارت‌های قابل پرداخت، می‌توانید مقاله پوشش های بیمه بدنه را مطالعه کنید. مهم‌ترین پوشش‌های اضافی عبارت‌اند از:

• سیل، زلزله و آتشفشان: خسارت‌های ناشی از بلایای طبیعی مانند سیل، زلزله و آتشفشان با خرید پوشش اضافی بلایای طبیعی جبران می‌شوند.
• سرقت جزئی قطعات و لوازم خودرو: سرقت ضبط، رینگ، لاستیک و سایر لوازم خودرو به پوشش اضافی سرقت درجا نیاز دارد. شرایط جبران خسارت و تفاوت سرقت کلی با سرقت قطعات را در مقاله بیمه سرقت خودرو بخوانید.
• شکست شیشه: برای جبران خسارت ناشی از شکستن شیشه‌های خودرو، باید پوشش اضافی شکست شیشه را تهیه کنید.
• اسیدپاشی، رنگ‌پاشی و مواد شیمیایی: خسارت‌های ناشی از پاشیدن اسید، رنگ یا مواد شیمیایی روی خودرو با خرید پوشش مربوط به آن قابل جبران هستند.
• نوسانات قیمت خودرو: با توجه به تغییر قیمت خودرو، می‌توانید پوشش نوسانات قیمت را به بیمه‌نامه اضافه کنید تا در زمان پرداخت خسارت، افزایش ارزش خودرو در نظر گرفته شود.
• هزینه ایاب‌وذهاب: این پوشش برای جبران بخشی از هزینه رفت‌وآمد در مدتی است که خودرو به دلیل حادثه در تعمیرگاه قرار دارد.

در نتیجه، هنگام خرید بیمه بدنه فقط به پوشش‌های اصلی توجه نکنید. بهتر است با توجه به نیازتان، پوشش‌های اضافی را هم بررسی کنید تا در زمان بروز خسارت، با محدودیت کمتری روبه‌رو شوید.

چطور از رد شدن خسارت بیمه بدنه جلوگیری کنیم؟

برای اینکه بعد از وقوع حادثه در دریافت خسارت بیمه بدنه به مشکل نخورید، بهتر است چند نکته را از همان زمان خرید بیمه‌نامه در نظر بگیرید:

• پوشش‌های بیمه‌نامه را پیش از خرید بررسی کنید: مطمئن شوید خسارت‌هایی که احتمال وقوع آن‌ها وجود دارد، تحت پوشش بیمه‌نامه هستند. اگر به پوشش‌هایی مثل بلایای طبیعی یا سرقت جزئی قطعات نیاز دارید، آن‌ها را به بیمه‌نامه اضافه کنید.
• شرایط عمومی و استثنائات بیمه بدنه را بخوانید: فقط به مبلغ حق بیمه و پوشش‌های اصلی اکتفا نکنید. آگاهی از مواردی که شرکت بیمه بابت آن‌ها خسارت پرداخت نمی‌کند، از بروز اختلاف در زمان دریافت خسارت جلوگیری می‌کند.
• حادثه را به‌موقع به شرکت بیمه اطلاع دهید: برای تشکیل پرونده و بررسی خسارت، حادثه را در مهلت تعیین‌شده به شرکت بیمه اعلام کنید.
• مدارک معتبر ارائه دهید: اطلاعات و مدارک مربوط به حادثه باید صحیح و قابل استناد باشند تا روند بررسی و پرداخت خسارت با مشکل روبه‌رو نشود.
• در موارد لازم کروکی تهیه کنید: اگر برای بررسی حادثه به کروکی نیاز است، تهیه آن را فراموش نکنید و مدارک مربوط را هنگام تشکیل پرونده ارائه دهید. برای همه تصادف‌ها ارائه کروکی الزامی نیست و شرایط دریافت خسارت به نوع حادثه و مقررات شرکت بیمه بستگی دارد. در مقاله سقف پرداخت بیمه بدنه با کروکی می‌توانید شرایط دریافت خسارت با کروکی و بدون کروکی را بررسی کنید.
• اطلاعات را دقیق و درست اعلام کنید: از ارائه اطلاعات نادرست، جعل مدارک یا بیشتر نشان دادن میزان خسارت خودداری کنید؛ چون تقلب در اعلام خسارت می‌تواند باعث رد درخواست شما شود.

در نهایت، پیش از امضای بیمه‌نامه، شرایط و تعهدات شرکت بیمه را به‌دقت بررسی کنید. این کار کمک می‌کند بدانید در زمان بروز حادثه چه خسارت‌هایی جبران می‌شوند و برای دریافت آن‌ها چه مدارکی نیاز دارید.

قبل از خرید بیمه بدنه، به موارد خارج از پوشش آن توجه کنید

بیمه بدنه می‌تواند بخش زیادی از خسارت‌های واردشده به خودرو را جبران کند، اما همه اتفاقات تحت پوشش آن نیستند. بعضی خسارت‌ها مثل آسیب‌های ناشی از جنگ، حوادث هسته‌ای، رانندگی بدون گواهینامه معتبر یا خسارت‌های عمدی، جزو استثنائات بیمه بدنه هستند. در مقابل، برای جبران خسارت‌هایی مثل سیل، زلزله، شکست شیشه و سرقت جزئی قطعات می‌توانید پوشش‌های اضافی تهیه کنید.

پس پیش از خرید بیمه بدنه، فقط به قیمت بیمه‌نامه توجه نکنید. پوشش‌ها، استثنائات و شرایط پرداخت خسارت را هم بررسی کنید تا بدانید بیمه‌نامه دقیقا چه خسارت‌هایی را جبران می‌کند و در زمان حادثه با غافلگیری روبه‌رو نشوید.

سوالات متداول