پس از خرید بیمه شخص ثالث، بیمهنامه در شرایط عادی تا پایان مدت اعتبار خود معتبر است؛ اما در برخی موقعیتهای مشخص، امکان فسخ بیمهنامه پیش از پایان اعتبار آن وجود دارد. این حق ممکن است برای بیمهگذار یا شرکت بیمه در نظر گرفته شده باشد و شرایط استفاده از آن، بسته به دلیل فسخ و مقررات قانونی متفاوت است. قانونگذار با تعیین این شرایط، تلاش کرده است ضمن حفظ حقوق طرفین قرارداد، از فسخهای خودسرانه جلوگیری کرده و وضعیت بیمهنامه را در شرایطی مانند تغییر مالکیت خودرو، از بین رفتن موضوع بیمه یا تخلف از تعهدات مشخص کند.
فهرست مطالب 13
در این راهنما شرایط فسخ بیمهنامه شخص ثالث را از دو طرف، از جمله مواردی که بیمهگذار میتواند برای پایان دادن به قرارداد اقدام کند، شرایطی که به شرکت بیمه اجازه فسخ میدهد، بررسی میکنیم. با مراحل انجام فسخ آشنا میشویم و وضعیت حق بیمه باقیمانده پس از پایان قرارداد را روشن میکنیم.
شرایط فسخ بیمه نامه ثالث توسط بیمهگذار و بیمهگر
فسخ بیمهنامه شخص ثالث هم از طرف بیمهگذار و هم از طرف شرکت بیمه امکانپذیر است؛ اما هر طرف فقط در شرایط مشخصشده در قانون امکان استفاده از این حق را دارد.
| موارد فسخ از طرف بیمهگذار | موارد فسخ از طرف بیمهگر |
| عدم تمایل به ادامه قرارداد پیش از وقوع خسارت | پرداخت نکردن حق بیمه در موعدهای توافقشده |
| عدم توانایی شرکت بیمه برای ادامه قرارداد | کتمان یا اظهار خلاف واقع غیرعمدی درباره وضعیت خطر |
| کاهش خطر و عدم پرداخت مابهالتفاوت آن | تشدید خطر یا تحقق کامل خطر بیمهشده |
موارد فسخ بیمه نامه ثالث توسط بیمه گذار
در حالت کلی امکان فسخ بیمه نامه شخص ثالث از طرف بیمهگذار وجود ندارد؛ اما در برخی شرایط خاص و استثنایی، بیمهگذار میتواند نسبت به فسخ بیمه شخص ثالث اقدام کند. این موارد خاص به شرح زیر هستند:
- کاهش خطر و نپذیرفتن کاهش حق بیمه: اگر خطر موضوع بیمه کاهش پیدا کند، اما بیمهگر با وجود شرایط قانونی، کاهش حق بیمه را نپذیرد، بیمهگذار میتواند برای فسخ قرارداد اقدام کند.
- ورشکستگی یا از دست دادن صلاحیت بیمهگر: اگر شرکت بیمه ورشکسته شود یا صلاحیت فعالیت خود را از دست بدهد، امکان پایان دادن به قرارداد تابع مقررات قانونی مربوط خواهد بود.
- وجود دو بیمهنامه برای یک خودرو: اگر برای یک خودرو دو بیمهنامه شخص ثالث صادر شده باشد، ممکن است بیمهنامهای که دیرتر صادر شده است، با رعایت مقررات مربوط ابطال شود.
موارد فسخ بیمه نامه شخص ثالث از طرف شرکت بیمه
شرکت بیمه یا همان بیمهگر در شرایطی که بیمهگذار تخلف کند، امکان فسخ یکطرفه قرارداد بیمه شخص ثالث را دارد. مواردی که تخلف محسوب میشوند به شرح زیر هستند:
- پرداخت نکردن حق بیمه: اگر بیمهگذار حق بیمه را در مهلتهای تعیینشده پرداخت نکند، بیمهگر میتواند با رعایت شرایط قانونی قرارداد را فسخ کند.
- اظهار خلاف واقع غیرعمدی: اگر بیمهگذار اطلاعاتی را سهوا اشتباه اعلام کند یا برخی اطلاعات مهم را بیان نکند، امکان فسخ قرارداد با رعایت مقررات مربوط وجود دارد.
- تشدید خطر بیمهشده: اگر خطر موضوع بیمه افزایش پیدا کند و شرایط قرارداد تحت تاثیر قرار بگیرد، بیمهگر میتواند مطابق ضوابط قانونی برای فسخ اقدام کند.
- تحقق کامل خطر بیمهشده: اگر خطر بهطور کامل محقق شود و بیمهگر تعهدات خود را انجام دهد، امکان فسخ قرارداد برای مدت باقیمانده طبق شرایط قانونی وجود دارد.
نکته: این موارد به شرایط عمومی قراردادهای بیمه مربوطاند و نباید بدون بررسی مقررات اختصاصی، همگی را از موارد قطعی فسخ بیمه شخص ثالث دانست.
در چه صورتی انتقال مالکیت بیمه نامه ثالث فسخ میشود؟
با انتقال مالکیت خودرو، بیمهنامه شخص ثالث بهصورت خودکار فسخ نمیشود. طبق قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث، با فروش خودرو، انتقال بیمه شخص ثالث انجام شده و حقوق و تعهدات بیمهنامه به مالک جدید منتقل میشود. در نتیجه بیمهنامه تا پایان مدت اعتبار خود باقی میماند و خریدار خودرو میتواند از پوشش بیمه شخص ثالث قبلی استفاده کند؛ اما امکان انتقال تخفیفها به او وجود ندارد.
بهاینترتیب فروشنده میتواند تخفیفهای عدم خسارت بیمه شخص ثالث را طبق ضوابط قانونی حفظ کرده و به خودروی دیگری از همان نوع که متعلق به خودش یا همسر، والدین یا فرزندان اوست منتقل کند.
فسخ بیمه شخص ثالث در صورت پرداخت نکردن اقساط
در صورت عدم پرداخت حق بیمه در سررسیدهای توافقشده در بیمهنامه، شرکت بیمه میتواند قرارداد را فسخ کند.
در ماده ۱۷ آییننامه شماره ۱۰۹ شورای عالی بیمه، مصوب ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ ذکر شده است که بیمهگر میتواند در صورت عدم پرداخت اقساط در موعدهای مقرر شده و پس اعلام اخطار کتبی ۳۰روزه، برای فسخ قرارداد اقدام کند.
چطور بیمه نامه شخص ثالث را فسخ کنیم؟
برای فسخ بیمهنامه شخص ثالث، ابتدا باید مشخص کنید که به چه دلیل قصد پایان دادن به قرارداد را دارید و آیا این دلیل از نظر قانونی امکان فسخ را فراهم میکند یا خیر.
بیمه شخص ثالث بیمهای اجباری است و شرایط پایان اعتبار آن تابع مقررات مشخصی است. مواردی مثل فروش خودرو، خرید بیمهنامه از شرکت دیگر یا تمایل شخصی بیمهگذار، امکان فسخ قرارداد را فراهم نمیکنند.
مراحل فسخ نیز به شرایط پرونده بستگی دارد. برای مثال اگر بیمهگذار درخواست فسخ داشته باشد، باید دلیل و مدارک خود را ارائه کند. اگر شرکت بیمه خواهان فسخ باشد، لازم است مبنای قانونی و تشریفات مربوط را رعایت کند.
درخواست فسخ از طرف بیمهگذار
اگر قصد دارید بیمهنامه شخص ثالث را پیش از پایان اعتبار آن فسخ کنید، ابتدا باید علت درخواست مشخص شود. سپس با شرکت بیمه صادرکننده بیمهنامه تماس بگیرید یا به شعبه آن مراجعه کنید و درباره امکان فسخ در شرایط پرونده خود استعلام بگیرید.
در صورت تایید امکان فسخ، باید درخواست کتبی و مدارک لازم را ارائه دهید. مدارک موردنیاز باتوجهبه علت درخواست متفاوت است؛ بنابراین پیش از مراجعه، فهرست مدارک را از شرکت بیمه دریافت کنید. پس از بررسی درخواست، شرکت بیمه درباره پذیرش فسخ، تاریخ پایان اعتبار و نحوه محاسبه حق بیمه قابل استرداد تصمیم میگیرد.
مدارک موردنیاز برای فسخ بیمه شخص ثالث باتوجهبه دلیل فسخ
مدارک لازم و نتیجه درخواست، به دلیل فسخ بستگی دارد. جدول زیر مسیر پیگیری را در شرایط رایج نشان میدهد.
| وضعیت | اقدام لازم و مدارک موردنیاز |
| اسقاط یا از رده خارج شدن خودرو | ارائه درخواست به شرکت بیمه و مدارک رسمی اسقاط یا خروج خودرو از چرخه استفاده |
| سرقت خودرو | ارائه درخواست و گواهی یا مستندات رسمی سرقت |
| صدور دو بیمهنامه برای یک خودرو | ارائه هر دو بیمهنامه، مشخصات خودرو و مدارک پرداخت حق بیمه برای بررسی همپوشانی قراردادها |
| درخواست فسخ از طرف شرکت بیمه | بررسی اخطار رسمی، علت اعلامشده و مستندات قانونی فسخ |
متن نامه فسخ بیمه نامه ثالث
برای نوشتن متن فسخ بیمه نامه توجه داشته باشید که حتما نام کامل شما به همراه شماره بیمه نامه بدنه نوشته شده باشد. نوشتن شماره شبایی که به نام بیمهگذار باشد هم در متن نامه فسخ بیمه بدنه اکثر شرکتهای بیمه ضروری است. در آخر باید حتما نامه خود را امضا کنید تا اعتبار کافی را داشته باشد و آن را به شرکت بیمه تحویل دهید. در ادامه برای راحتی شما، نمونه متن نامه فسخ بیمه نامه ثالث را آوردهایم:
| موضوع: درخواست فسخ بیمهنامه شخص ثالث
مدیریت محترم شرکت بیمه ……………….. با سلام و احترام اینجانب ……………….. فرزند ……………….. به شماره ملی ………………..، بهعنوان بیمهگذار بیمهنامه شخص ثالث شماره ……………….. مربوط به خودروی ……………….. با شماره پلاک ………………..، بدینوسیله درخواست خود را مبنی بر فسخ بیمهنامه مذکور به دلیل ……………….. اعلام میکنم. خواهشمند است پس از بررسی درخواست و مدارک پیوست و در صورت احراز شرایط قانونی فسخ، اقدامات لازم را انجام داده و نتیجه را به اینجانب اعلام فرمایید. همچنین، در صورت تعلق حق بیمه قابل استرداد، تقاضا دارم مبلغ مربوط مطابق مقررات محاسبه و پرداخت شود. پیشاپیش از همکاری و پیگیری آن شرکت محترم سپاسگزارم. با احترام نام و نام خانوادگی: ……………….. شماره تماس: ……………….. تاریخ: ……………….. امضا: ……………….. مدارک پیوست: تصویر بیمهنامه، مدارک هویتی و مدارک مرتبط با علت درخواست فسخ |
نحوه محاسبه حق بیمه پس از فسخ
مبلغ قابل استرداد پس از تایید فسخ باتوجهبه دلیل فسخ، مدت باقیمانده بیمهنامه و مقررات قابل اعمال تعیین میشود.
در برخی شرایط، حق بیمه مدت استفادهنشده بهصورت روزشمار محاسبه میشود. در موارد دیگر ممکن است تعرفه کوتاهمدت یا ضوابط اختصاصی اعمال شود. به همین دلیل نمیتوان یک فرمول ثابت برای نحوه محاسبه حق بیمه پس از فسخ در نظر گرفت.
تفاوت فسخ و ابطال بیمه نامه شخص ثالث
فسخ و ابطال بیمه شخص ثالث هر دو به پایان یافتن اعتبار بیمهنامه مربوط میشوند؛ اما از نظر علت و آثار حقوقی با یکدیگر تفاوت دارند.
فسخ بیمه شخص ثالث به معنای پایان دادن به قرارداد معتبر پیش از اتمام مدت آن است. این اقدام زمانی انجام میشود که یکی از طرفین، یعنی بیمهگر یا بیمهگذار، براساس قانون و شرایط قرارداد حق فسخ داشته باشد. در فسخ، قرارداد تا زمان موثر شدن فسخ معتبر است و حقوق و تعهدات ایجادشده پیش از آن، مطابق مقررات باقی میمانند.
ابطال بیمه شخص ثالث به بیاعتبار شدن بیمهنامه به دلیل وجود ایراد در صدور یا اعتبار قانونی آن اشاره دارد. برای مثال اگر بیمهنامه براساس اطلاعات یا مدارک جعلی صادر شده باشد، ممکن است موضوع ابطال آن مطرح شود.
بنابراین فسخ و ابطال را نباید مترادف دانست و برای تشخیص هرکدام باید علت پایان اعتبار بیمهنامه و آثار قانونی آن بررسی شود.
تفاوت فسخ و انفساخ بیمه شخص ثالث
تفاوت اصلی فسخ و انفساخ بیمه شخص ثالث در نحوه پایان یافتن قرارداد است. فسخ زمانی اتفاق میافتد که یکی از طرفین قرارداد، یعنی بیمهگر یا بیمهگذار، حق برهم زدن قرارداد را براساس قانون داشته باشد و از این حق استفاده کند.
در مقابل انفساخ به معنای پایان یافتن قرارداد بهصورت خودکار بر اثر وقوع یک وضعیت قانونی یا تحقق شرط انفساخ است و لزوما به درخواست یا تصمیم جداگانه یکی از طرفین نیاز ندارد. برای مثال اگر موضوع بیمه بهطور کامل از بین برود و ادامه قرارداد طبق مقررات مربوط موضوعیت نداشته باشد، ممکن است قرارداد منفسخ شود. البته در بیمه شخص ثالث، باید وضعیت دقیق خودرو و مقررات خاص بررسی شود؛ زیرا از بین رفتن خودرو در همه شرایط به معنای پایان خودکار تعهدات بیمهگر نیست.
نکات طلایی برای جلوگیری از دردسرهای فسخ بیمه شخص ثالث
فسخ بیمه شخص ثالث همیشه به انتخاب بیمهگذار نیست. گاهی بیتوجهی به تعهدات قرارداد، اعلام نادرست اطلاعات یا پرداخت نکردن بهموقع اقساط، شرایطی ایجاد میکند که ادامه قرارداد با مشکل روبهرو شود.
توصیه پایانی این است که پرداخت اقساط و تمدید بیمهنامه را جدی بگیرید. اطلاعات خودرو و بیمهگذار را دقیق اعلام کرده و در صورت فروش خودرو، تغییر شرایط یا بروز مشکل در پرداخت، وضعیت بیمهنامه را مستقیما از شرکت بیمه پیگیری کنید.
اگر قصد فسخ دارید، قبل از ثبت درخواست، درباره مدارک لازم، تاریخ فسخ و نحوه استرداد حق بیمه استعلام بگیرید. در بیمه شخص ثالث یک اشتباه یا تاخیر ساده میتواند زمینهساز دردسرهای مالی و حقوقی جدی شود؛ بنابراین تا زمانیکه وضعیت اعتبار بیمهنامه روشن نشده، قرارداد را پایان یافته در نظر نگیرید.
سوالات متداول
- آیا بیمه شخص ثالث قابل فسخ است؟
بله؛ بیمهگذار در مواردی مانند کاهش خطر و نپذیرفتن کاهش حق بیمه توسط بیمهگر میتواند درخواست فسخ کند. بیمهگر نیز در مواردی مانند عدم پرداخت حق بیمه در سررسیدهای توافقشده یا اظهار خلاف واقع غیرعمدی حق فسخ دارد.
- اگر قسط بیمه ازکی پرداخت نشود چه میشود؟
اگر بیمه شخص ثالث را از ازکی بهصورت اقساطی خریدهاید و قسط آن را پرداخت نکنید، با پیامهای یادآوری، مطالبه بدهی و پیگیری وصول مطالبات روبهرو خواهید شد. عدم پرداخت قسط بهخودیخود به معنای ابطال بیمه شخص ثالث ازکی نیست و ممکن است جریمههای دیگری برایتان لحاظ شود.
- آیا با فروش خودرو میتوان بیمه شخص ثالث را فسخ کرد؟
خیر؛ صرف فروش خودرو موجب فسخ بیمهنامه نمیشود. طبق ماده ۶ قانون بیمه اجباری شخص ثالث، حقوق و تعهدات بیمهنامه به مالک جدید منتقل میشود و بیمهنامه تا پایان اعتبار خود معتبر میماند.
- آیا پس از فسخ بیمه شخص ثالث، حق بیمه به بیمهگذار برگردانده میشود؟
در صورت پذیرش فسخ و باتوجهبه علت آن، ممکن است بخشی از حق بیمه به بیمهگذار مسترد شود. مبلغ قابل بازپرداخت به مقررات مربوط، مدت باقیمانده بیمهنامه و شرایط قرارداد بستگی دارد.
4 دیدگاه
سلام خسته نباشی من در چند سال پیش تو خدمت سربازی مجروح شدن سه بند از انگشتان انگشت سبابه اشاره و وسطی هرکدام یک بندشون قطع شده وجراحتی دیگه به اندازه پنج شش سانت دو انگشتم کاملا پاره شده و چشام یکشون چهار ترکش ویکی دیگه دوازده ترکش ریز داخلشون هست و وضعیف شدن که چشم راستم هم بر اثر این آسیب آب مروارید آورده در صد دید راست به 5دهم ودیگری 8,دهم رسیده وگوشم آسیب دیده که شنواییم خیلی ضعیف شده لطف میفرمایید که ببینم دیه آن چقدر میشه متشکرم از راهنماییتون
جواد عزیز سلام
از اون موقع برای گرفتن دیه اقدامی کردید؟
سلام وقت شما بخیر
بنده مالک یک دستگاه خودرو پژو پارس میباشم
که شخصی بدون اطلاع بنده و به هدف سو استفاده اقدام به بیمه نمودن خودروی من نبوده درحالی که اصلا مالکیتی نسبت به خودروی بنده نداشته ، حالا چطور میتونم بیمه نامه صادره رو حذف یا باطل یا الحاقیه بزنم ؟
سید منصور عزیز سلام
بیمه شخص ثالث؟ در حالت کلی بیمه شخص ثالث قابل فسخ نیست البته چه سو استفادهای میتونه براتون داشته باشه؟