مدارک لازم برای سامانه سخا احراز محل سکونت (خودرو صفر و تعویض پلاک)
برای اینکه خودروی صفر شما پلاک شود، پلیس راهور باید مطمئن باشد که شما واقعا ساکن همان شهری هستید که درخواست پلاک آن را دارید؛ این یعنی پلاک هر شهر فقط به ساکنان واقعی آن تعلق میگیرد. خبر خوب اینکه فرآیند «احراز محل سکونت» که قبلا با دوندگیهای حضوری همراه بود، اکنون کاملا آنلاین و از طریق سامانه سخا یا مراجعه پست انجام میشود. در این مقاله، همه مراحل، مدارک دقیق و راهکارهای عبور از چالشهای تایید نشانی را قدمبهقدم بررسی میکنیم تا بدون معطلی و با خیال راحت، سوییچ ماشینتان را تحویل بگیرید.
پیشنیازها و مدارک لازم برای احراز محل سکونت خودرو صفر
مدارک لازم برای احراز محل سکونت خودرو صفر بستهبه وضعیت شما (مالک یا مستاجر بودن) تفاوت دارد ولی یکسری اصول اولیه برای همه ثابت است.
مدارک هویتی موردنیاز مالک برای تایید نشانی سکونت
اولین قدم، اثبات هویت خودتان است. دقت کنید که همه اطلاعات باید دقیقا مربوط به شخصی باشد که قرار است پلاک خودرو به نام او صادر شود:
- کارت ملی و شناسنامه: اصل مدارک یا رسید ثبتنام کارت ملی هوشمند.
- سیمکارت به نام مالک: این مورد بسیار مهم است، شماره موبایلی که در سامانه وارد میکنید حتما باید با کد ملی مالک خودرو مطابقت داشته باشد.
- کد پستی ۱۰ رقمی معتبر: کد پستی دقیق محل سکونتتان را از روی قبض برق یا سایت پست پیدا کنید.
برای شروع هر کاری، داشتن یک حساب کاربری فعال در ثبت نام سامانه سخا الزامی است که با همین شماره موبایل ساخته میشود.
مدارک قابلقبول احراز سکونت برای مالکان منزل
اگر شما صاحبخانه هستید، کارتان کمی سادهتر است. پلیس راهور سند مالکیت منزل مسکونی (تکبرگ یا دفترچهای) که به نام مالک خودرو باشد را بهعنوان معتبرترین مدرک احراز محل سکونت میشناسد.
درصورتیکه سند خانه به نام همسر شما است، ارائه سند ازدواج در کنار سند خانه برای اثبات زوجیت ضروری محسوب میشود.
مدارک احراز محل سکونت برای مستاجران خودرو صفر
برای مستاجرین، قوانین کمی سختگیرانهتر شده است تا از اجارهنامههای صوری جلوگیری شود. اگر مستاجر هستید، مدرک زیر را نیاز دارید:
- اجارهنامه رسمی منزل مسکونی که به نام مالک خودرو تنظیم شده باشد.
نکته بسیار مهم: مراکز تعویض پلاک و سامانه سخا، فقط اجارهنامههایی را قبول میکنند که کد رهگیری (هولوگرامدار) دارند و در سامانه املاک و مستغلات ثبتشده هستند. تمدیدهای دستی پشت اجارهنامه یا قولنامههای بنگاهی بدون کد رهگیری، بهعنوان مدرک تایید محل سکونت پذیرفته نمیشوند.
مدارک احراز سکونت برای منازل سازمانی و زندگی با والدین
بسیاری از خریداران خودروهای صفر، جوانانی هستند که هنوز با خانواده زندگی میکنند یا کارمندانی که در خانههای سازمانی ساکناند. برای این گروه، مدارک زیر تعریف شده است:
- ساکنین منازل سازمانی: ارائه معرفینامه رسمی از محل خدمت (مانند نیروهای مسلح یا ادارات دولتی) که آدرس دقیق و کد پستی واحد مسکونی در آن قید شده باشد.
- زندگی با والدین: ارائه سند ملکی یا اجارهنامه با کد رهگیری که به نام پدر یا مادر باشد، کافی است (نیازی به نامه جداگانه نیست).
توجه داشته باشید که در نامههای سازمانی، حتما باید قید شود که واحد مسکونی مذکور در اختیار شخص شما است؛ چراکه صرفا ذکر نام کلی سازمان یا پادگان بدون اشاره به سکونت انحصاری شما، معمولا منجربه رد درخواست میشود.
مدارک جایگزین موردتایید پلیس برای احراز نشانی
گاهی اوقات دسترسی به سند یا اجارهنامه رسمی ممکن نیست. در این شرایط، پلیس راهور مدارک جایگزین زیر را بهعنوان گواهی تایید محل سکونت میپذیرد، البته بهشرطیکه آدرس آنها با محل سکونت فعلی شما یکی باشد:
- جواز کسب معتبر که به نام مالک خودرو باشد.
- گواهی اشتغال به تحصیل فرزندان که به تایید آموزش و پرورش منطقه رسیده باشد (شامل آدرس منزل).
- دفترچه بیمه تامین اجتماعی معتبر بههمراه آخرین قبض آب، برق یا گاز به نام مالک.
آمادهسازی مدارک فوق پیش از شروع فرآیند، سرعت کار شما را دوچندان میکند. حالا که مدارک جور شد، باید ببینیم چه قوانینی بر آنها حاکم است.
شرایط و ضوابط پذیرش مدارک احراز محل سکونت خودرو
فلسفه اصلی سختگیریهای اخیر در احراز سکونت برای خودرو، توزیع عادلانه پلاکها است. شرایط به گونهای تنظیم میشود که ساکنان هر شهر، فقط پلاک مربوط به همان شهر را دریافت کنند. مهمترین شرط این است که برای پلیس «محرز» شود شما ساکن واقعی آن آدرس هستید و فقط یک آدرس برای سکونت نمیدهید تا پلاک تهران یا کلانشهرها را بگیرید.
کلیه مدارکی که در بالا گفته شد (مثل اجارهنامه یا سند)، باید با کد پستی ثبتشده در سامانه سخا و محلی که خودرو قرار است در آن تردد کند، همخوانی داشته باشند. حتی اگر همه مدارک لازم برای تعویض پلاک را داشته باشید ولی محل سکونت شما توسط سیستم تایید نشود، پلاکی صادر نخواهد شد.
نحوه دریافت برگه احراز محل سکونت برای پلاک ماشین
دیگر نیازی نیست به دفاتر پلیس +۱۰ بروید. درحالحاضر، سایت احراز محل سکونت تعویض پلاک یا همان سامانه سخا، مرجع اصلی محسوب میشود. این سامانه به پایگاه داده پست و ثبت احوال متصل است.
راهنمای گامبهگام ثبت احراز محل سکونت در سامانه سخا
برای انجام احراز محل سکونت برای تعویض پلاک یا خودروی صفر، مراحل زیر را طی کنید:
- به آدرس sakha.epolice.ir مراجعه و با کد ملی و شماره موبایلی که به نام خودتان است ثبتنام کنید.
- از منوی سمت راست، بخش «احراز اطلاعات فردی و آدرس» را باز کنید.
- کد پستی ۱۰ رقمی خود را وارد کنید. سیستم آدرس ثبتشده برای آن کد پستی را نمایش میدهد.
- اگر آدرس درست بود، دکمه «استعلام وضعیت آدرس» را بزنید. اگر آدرس اشتباه یا تغییر کرده بود، گزینه ویرایش را انتخاب کنید.
پس از مشاهده نتیجه، حتما از ذخیره شدن تغییرات مطمئن شوید؛ زیرا بسیاری از کاربران صرفا با دیدن وضعیت سبز صفحه را میبندند، درحالیکه اطلاعات باید در کارتابل شرکت خودروساز یا پلیس بهروزرسانی و نهایی شود.
معنی وضعیتهای تایید آدرس در سامانه سخا
پس از ثبت درخواست، در جدول سامانه سخا وضعیتهای مختلف استعلام آدرس را با رنگبندی مشاهده میکنید که هرکدام معنای خاصی دارند:
| رنگ وضعیت | معنی و اقدام لازم |
| سبز (تایید شده) | عالی است! آدرس تایید شده است و شما میتوانید برای دریافت پلاک اقدام کنید. |
| زرد (در حال بررسی) | درخواست شما به پست ارسال و منتظر تایید نهایی است. صبور باشید. |
| قرمز (عدم تایید) | مشکلی وجود دارد. یا آدرس با کد پستی نمیخواند یا مامور پست شما را پیدا نکرده است. |
درصورتیکه وضعیت سبز شد، کار تمام است و اطلاعات شما بهصورت سیستمی برای شرکت خودروساز (مثل احراز سکونت سایپا یا ایران خودرو) ارسال میشود. ولی اگر سبز نشد چه؟
احراز محل سکونت از طریق پست؛ راهحل تایید نشدن سیستمی
اگر آدرس شما بهصورت خودکار تایید نشد (وضعیت قرمز یا عدم سابقه)، باید پروسه فیزیکی را طی کنید. اینجا است که پای سامانه «جینف» (GNAF) به میان میآید.
- در سامانه سخا گزینه «احراز نشانی از طریق پست» را بزنید تا به درگاه پست هدایت شوید.
- سازمان گیرنده را «پلیس راهنمایی و رانندگی» انتخاب کنید.
- هزینه خدمات پستی را بپردازید.
- یک کد تایید ۵ رقمی برای شما پیامک میشود.
- مامور پست ظرف چند روز آینده به درب منزل شما میآید. شما یا یکی از بستگان درجه یک باید در خانه باشید و مدارک هویتی بههمراه آن کد ۵ رقمی را به پستچی نشان دهید.
این مرحله برای دریافت مدرک تائید محل سکونت اهمیت دارد و حضور نداشتن در منزل باعث برگشت خوردن درخواست میشود.
شرایط خاص و تبصرههای مهم در احراز محل سکونت خودرو
ممکن است شما شرایطی داشته باشید که در دستهبندیهای بالا نگنجد. در اینجا به مدارک احراز محل سکونت در شرایط خاص میپردازیم:
راهکار احراز سکونت برای افراد بدون سند یا اجارهنامه رسمی
طبق قوانین، اگر هیچیک از مدارک سکونتی را ندارید، شما میتوانید براساس «محل صدور شناسنامه» خود اقدام کنید. یعنی اگر شناسنامه شما صادره از شیراز است، پلاک شیراز بگیرید، حتی اگر مدرک سکونتی دقیقی ارائه ندهید (البته این روش محدودیتهایی دارد و همیشه توصیه نمیشود).
وضعیت پلاکهای فعال در فرایند احراز محل سکونت
اگر قبلا پلاک فعالی داشتهاید و آدرستان تغییر نکرده است، باز هم نیاز به تاییدیه سخا دارید. احراز هویت محل سکونت باید بهروز باشد.
نکات مهم ثبت تغییر آدرس در سامانه سخا
اگر منزل خود را عوض کردهاید، حتما آدرس جدید را در سخا ثبت کنید. فراموش نکنید که آدرس بیمهنامه شما هم باید آپدیت شود. مغایرت آدرس در زمان حادثه ممکن است دردسرساز شود، پس همزمان با اصلاح آدرس در سخا، نسبتبه بروزرسانی آدرس در بیمه شخص ثالث خود نیز اقدام کنید.
نکات طلایی برای تایید سریع احراز محل سکونت
برای اینکه درخواست احراز سکونت شما رد نشود و درگیر پروسههای طولانی نشوید، نکات طلایی زیر را رعایت کنید:
- تطابق مالکیت: حساب کاربری سخا، شماره موبایل، و کد پستی باید همگی به نام یا مربوط به مالک خودرو باشند.
- حضور فیزیکی: وقتی درخواست پستی میدهید، گوش به زنگ باشید. پستچی فقط یکبار مراجعه میکند.
- اعتبار زمانی: تاییدیه احراز سکونت برای خودروسازان معمولا محدودیت زمانی (مثلا ۱۵ روز) دارد. اگر فرآیند تحویل خودرو طول کشید، ممکن است نیاز به تمدید درخواست داشته باشید.
- در مورد تایید احراز سکونت سایپا و ایرانخودرو، معمولا سختگیری بیشتری روی کد پستی انجام میشود، پس از صحت کد پستی مطمئن شوید.
رعایت همین جزئیات بهظاهر ساده، مانع از خطای سیستمی میشود و شما را سریعتر به مرحله دریافت نوبت دهی تعویض پلاک میرساند تا بدون معطلی و در زمان مقرر، کار پلاکگذاری خود را نهایی کنید.
هزینه و زمان لازم برای احراز محل سکونت خودرو صفر
خوشبختانه فرایند احراز محل سکونت خودرو صفر هزینه سنگینی ندارد.
- هزینه: اگر تاییدیه سیستمی (سبز) بگیرید، هزینه خاصی ندارد ولی در صورت نیاز به مراجعه پست، هزینه دریافت برگه احراز محل سکونت حدود ۸۰ هزار تومان (طبق تعرفه سال جاری) است.
- مدت زمان: تاییدیه سیستمی آنی است ولی پروسه پستی معمولا بین ۵ تا ۱۰ روز کاری زمان میبرد. پس از تایید پستچی، حدود ۴۸ ساعت طول میکشد تا چراغ وضعیت در سخا سبز شود.
از آنجایی که بدون تاییدیه احراز سکونت برای پلاک خودرو صفر سخا حتی امکان خرید بیمه ماشین صفر و تحویل خودرو وجود ندارد، پیشنهاد میکنیم حداقل دو هفته قبل از موعد تحویل خودرو، این کار را انجام دهید.
مسیر سریع احراز سکونت تا دریافت پلاک خودرو صفر
احراز محل سکونت، در واقع «سند رسمی اقامت» شما برای پلیس راهور است و بدون ثبت آن در سامانه سخا (و در صورت لزوم تایید پست)، پلاک خودروی صفر صادر نمیشود. با ارائه مدارک لازم برای سامانه سخا احراز محل سکونت، ثبت دقیق کد پستی و حضور در زمان مراجعه پستچی، شما میتوانید این مرحله را سریع و بیدردسر پشت سر بگذارید. قانون جدید احراز محل سکونت برای نظم شهری وضع شده و به نفع همه است.
حالا که خیالتان از پلاک راحت شد، نوبت امنیت خودرو است. با ازکی:
- خرید بیمه؛ هر زمان و هر کجا: آنلاین بیمه بخرید.
- مقایسه هوشمند: جنگ قیمتها را در ازکی ببینید و بهترین بیمه را با ارزانترین قیمت شکار کنید.
- هوای جیبتان را داریم: امکان خرید قسطی بیمه بدون چک و سفته.
- سرعت و پشتیبانی: صدور سریع بیمهنامه زیر نظر بیمه مرکزی با پشتیبانی ۲۴ ساعته و ارسال رایگان.
همینحالا بیمه خودروی خود را انتخاب کنید.
سوالات متداول
- چه مدارکی برای احراز محل سکونت نیاز است؟
داشتن کد پستی ۱۰ رقمی و شماره موبایل به نام مالک الزامی است. همچنین، باید از بین سند ملکی (بهنام مالک یا همسر)، اجارهنامه رسمی با کد رهگیری، جواز کسب معتبر، گواهی اشتغال به تحصیل فرزندان یا معرفینامه منازل سازمانی یکی را ارائه دهید.
- چگونه میتوان بدون مدارک سنتی احراز محل سکونت کرد؟
اگر هیچکدام از مدارک سنتی را ندارید، ارائه مدرک براساس محل صدور شناسنامه آخرین راهکار قانونی است.
- آیا برای احراز سکونت حتما باید سند خانه به نام خودم باشد؟
خیر، ارائه اجارهنامه با کد رهگیری رسمی به نام مالک خودرو نیز موردقبول است.
- هزینه احراز محل سکونت چقدر است؟
در صورت تایید سیستمی هزینه خاصی ندارد ولی در صورت نیاز به احراز پستی حدود ۸۰ هزار تومان است.
- چقدر طول میکشد تا وضعیت احراز سکونت در سامانه سخا سبز شود؟
اگر نیاز به بازدید پست باشد، بین ۵ تا ۱۰ روز زمان میبرد. پس از تایید پستچی، ۱ تا ۲ روز بعد در سامانه ثبت میشود.
- اگر آدرس ما برای احراز هویت محل سکونت تایید نشد (وضعیت قرمز) چه کنیم؟
باید گزینه «احراز نشانی از طریق پست» را انتخاب کنید تا پستچی برای تایید حضور شما به درب منزل مراجعه کند.
- آیا با قولنامه دستی خانه میتوان احراز سکونت کرد؟
خیر، سامانه سخا و پلیس راهور فقط اجارهنامههای با کد رهگیری (هولوگرام) ثبتشده در سامانه املاک را میپذیرند.
- آیا برای خودروی صفر سایپا یا ایرانخودرو تفاوتی در احراز سکونت وجود دارد؟
خیر، مدارک احراز سکونت و فرآیند سامانه سخا برای همه شرکتهای خودروسازی یکسان است.
- اگر پلاک فعال داشته باشم باز هم باید احراز سکونت کنم؟
بله، برای تحویل هر خودروی جدید یا تعویض پلاک، تاییدیه مجدد آدرس در سامانه سخا الزامی است.
- اعتبار تاییدیه احراز سکونت چقدر است؟
این تاییدیه معمولا برای مدتی در سیستم معتبر است ولی برخی خودروسازان برای تحویل خودرو تاییدیه زیر ۱۵ روز یا یک ماه را میخواهند.
- آیا میتوان با آدرس محل کار پلاک گرفت؟
خیر، پلاک خودروهای شخصی (پلاک سفید) فقط براساس آدرس محل سکونت صادر میشود، مگر اینکه خودرو به نام شرکت (حقوقی) باشد.
