بیمه تأمین اجتماعی

مبلغ اضافه کاری و شب کاری 1401 + جدول ساعت کاری

خیلی وقت‌های دخل و خرج‌مان با حقوق‌های ماهانه پایه نمی‌گذرد. مثلا اگر قسط‌های ماشین و اجاره خانه و … را کنار بگذاریم، احتمالا برای هزینه‌های روزمره مثل خوراک و پوشاک کم می‌آوریم. برای همین به فکر راهی هستیم که دریافتی‌هایمان را بالاتر ببریم. یکی از اصلی‌ترین راه‌ها برای بالاتر بردن حقوق‌های ماهانه اضافه کار است. اضافه کار همچنین می‌تواند به کارفرما کمک کند تاکار سریع‌تر پیش برود. این یعنی اضافه‌کاری اگر درست و قانونی اجرا شود، می‌تواند هم به‌نفع کارگر باشد و هم کارفرما. اما اضافه کاری شرایط خودش را دارد. پرداخت‌ حقوق آن هم متفاوت از حقوق ساعت‌های کاری عادی است. اگر شما هم از آن دسته کارگرها و کارمندانی هستید که معمولا اضافه کار دارید و روی دریافتی ان حساب می‌کنید و می‌خواهید اطلاعات کامل و قوانین آن را بدانید، تا انتهای این مقاله با ازکی همراه شوید:

نحوه محاسبه ساعت کاری در ماه

ساعت‌های کاری ماهانه برای کارگر‌ها و کارمندان بر اساس تعداد روز کاری و کل ساعت کاری در هر ماه محاسبه می‌شود. البته دستمزد روزهای جمعه و تعطیلی‌‌های رسمی وسط هفته هم باید به او پرداخت شود. همچنین ماده 63 قانون کار می‌گوید که روز 11 اردیبهشت یا روز کارگر هم روز تعطیل کارگران تامین اجتماعی محسوب می‌شود. یعنی کارفرما باید مزد، مزایا و بیمه کارگر‌ها برای این روز را پرداخت کند. درضمن میزان دریافتی و حقوق روزانه و ماهانه شما در محاسبه سنوات پایان کار هم مهم است.

چند ساعت کار روزانه قانونی است؟

ماده 51 قانون کار در کشور ما می‌گوید، حداکثر ساعت کاری برای یک روز ۸ ساعت است.

ساعت کار هفتگی چقدر باید باشد؟

به‌جر جمعه‌ها که روز تعطیل رسمی هفته تعیین شده است، بقیه روزهای هفته روز کاری محسوب می‌شوند. یعنی هر هفته 6 روز کاری دارد. پس با توجه به قانون 8 ساعت روزانه، یک کارگر یا کارمند در هفته باید ۴۴ ساعت کاری را پر کند. طبق همین قانون کارفرما باید به ازای روزهای کاری، کارمندانش را بیمه کند. برای اطلاع از سوابق بیمه‌ای خود مطلب «سوابق بیمه | مشاهده سابقه بیمه | سامانه مشاهده سوابق بیمه تأمین اجتماعی» را بخوانید.

فرمول محاسبه ساعت کاری

معمولا برای محاسبه ساعت‌های کار هر ماه از یک فرمول مشخص استفاده می‌شود. در این فرمول باید تعداد روز‌های کاری یک ماه در عدد ۷.۳۳ ضرب شود تا میزان حقوق ماهانه به دست بیاید. مثلا فرض کنید تیرماه 1400 که یک روز تعطیل به‌اضافه 4 جمعه تعطیل دارد. این یعنی 25 روز کاری. حالا باید 25 را در عدد ۷.۳۳ ضرب کنیم تا کل ساعت کاری کارگران در تیرماه به دست بیاید (تقریبا 181 ساعت).

عدد 7.23 هم از تقسیم ۴۴ ساعت کاری قانونی در هفته بر عدد 6 (روزهای کاری هفته) به دست آمده است.

برای محاسبه سقف روز کاری در هر ماه بهتر است نگاهی به جدول ساعت کاری سال 1401 بیندازیم:

ماه روزهای ماه تعداد جمعه تعداد روزهای تعطیل رسمی تعداد روز کاری تعداد ساعت کاری موظف
فروردین 31 4 5 22 161
اردیبهشت 31 5 3 23 169
خرداد 31 4 3 24 176
تیر 31 5 2 24 176
مرداد 31 4 2 25 183
شهریور 31 4 1 26 191
مهر 30 5 3 22 161
آبان 30 4 0 26 191
آذر 30 4 0 26 191
دی 30 5 1 24 176
بهمن 30 4 3 23 169
اسفند 29 4 2 23 169

ساعت ناهار و نماز در قانون کار چگونه است؟

بر اساس ماده ۵۱ قانون کار، منظور از ساعات کار درواقع تمام مدت زمانی است که کارگر در اختیار کارفرما قرار دارد و کاری انجام می‌دهد. پس قانون می‌گوید که زمان‌هایی که برای ناهار و استراحت درنظر گرفته می‌شود، بخشی از ساعت‌های کاری نیست. البته کارفرما باید در ماه مبارک رمضان زمانی از اوقات کار را برای نماز و صرف افطار یا سحری اختصاص بدهد.

نکته دیگر اینکه اگر در کارگاهی زمان استراحت و ناهار جزو ساعات کار محاسبه می‌شود، باز هم این عرف و رویه از نظر قانون کار معتبر است. همچنین اگر شغل کارگر به‌گونه‌ای است که برای آماده شده برای کار نیاز به پوشیدن لباس خاصی یا حمام کردن بعد از کار دارد، تمام وقتی که صرف این کارها می‌شود جزو ساعت کاری کارگر خواهد بود.

محاسبه-اضافه-کاری

اجازه چند ساعت استراحت در زمان کار داریم؟

به‌طور کلی زمان استراحت و ناهار مدت مشخصی در قانونن کار ندارد. ممکن است در کارگاهی نیم ساعت باشد و در کارگاهی دیگر یک ساعت. که البته بخشی از ساعت کاری هر روزه نیست. یعنی کارگر باید 8 ساعت کاری خود را جدا از زمان استراحت و ناهار پر کند.

قانون اضافه کاری اجباری چیست؟

به‌طور کلی به هر تعداد ساعت کار بیشتر که علاوه بر ساعات موظف روزانه (8 ساعت) و هفتگی (44 ساعت) انجام شود، اضافه کاری می‌گویند. یعنی اگر کارگری بیشتر از این ساعات در کارگاه مشغول به کار بود، کارفرما باید پول بیشتری به او پرداخت کند.

نکته مهم این است که اگر کارگاه یا کارفرمایی نیاز به اضافه‌کاری داشت، حتما باید با خود کارگران توافق کند. درواقع ما در قانون چیزی به‌اسم اضافه کاری اجباری نداریم.

اضافه کاری توافقی چه شرایطی دارد؟

اگر کارگر و کارفرما برای اضافه کاری توافق داشتند، دو حالت ممکن است به وجود بیاید:

  • اضافه کاری در ساعت‌های کاری بیشتر در هفته و بعد از ساعات کاری روزانه انجام شود
  • اضافه کاری در روزهای تعطیل رسمی ‌و جمعه‌ها انجام شود.

همچنین کارگر انجام اضافه کاری، باید شرایط زیر زیر را داشته باشد:

  • نباید نوجوان باشد.
  • نباید در زمان ساعات اضافه کاری فعالیت‌های سخت کاری انجام بدهد
  • کارگر مشغول اضافه کاری نباید شب کار باشد

در نهایت هر زمان کارگری بیشتر از ساعات کار موظفی خود کار کند، باید اضافه کاری به او پرداخت شود. مبلغ اضافه‌ کاری هم معمولا ۴۰ درصد اضافه بر مزد برای هر ساعت کار است. بیشتر کارگاه‌ها و شرکت‌ها حقوق‌ها به‌صورت ماهانه محاسبه و پرداخت می‌کنند. طبیعتا مبلغ اضافه کاری هم باید در زمان پرداخت حقوق محاسبه و پرداخت شود.

نحوه محاسبه اضافه کاری 1401

به‌طور کلی اگر هر یک از روزهای تعطیل رسمی با روزهای کار یکی شود، به ازای هر روز تعطیل رسمی معادل یک ششم ساعات کار عادی هفتگی ( برای کارگران غیر نوبتی) و یک بیست و چهارم کار عادی در چهار هفته متوالی ( برای کارگران نوبتی) از ساعات عادی کار کارگر کسر می‌شود و عدد باقی‌مانده ساعات اضافه کار است.

بنابراین فرمول محاسبه اضافه کاری عبارت است از :

حقوق یک ساعت اضافه کار= حقوق یک ساعت کار عادی * ۱.۴

در حقیقت یکی از عوامل اصلی موثر بر محاسبه ساعت اضافه کاری، نرخ ساعت کاری است. پس برای محاسبه دقیق یاید نرخ یک ساعت کار به دقت حساب شود.

البته روش دیگری هم وجود دارد که امتیازات بیشتری را برای کارگران تضمین می‌کند. در این روش مزد ماهانه بر 192 ساعت تقسم می‌شود. محاسبه اضافه کاری با این روش هیچ مشکل قانونی ندارد و کارفرما می‌تواند برای پرداخت بهتر به کارگران خود از این فرمول استفاده کند.

درضمن فوق‌العاده نوبت کاری هم به شکل زیر محاسبه می‌شود:

فوق‌العاده نوبت کاری صبح عصر (۱۰% حقوق ماهانه)
فوق‌العاده نوبت کاری صبح عصر شب (۱۵% ماهانه)
فوق‌العاده نوبت کاری، صبح و شب یا عصر و شب (۲۲.۵% ماهانه)

 

شرایط-اضافه-کاری
Businessman in business concept isolated on white

حداکثر ساعات اضافه کاری چقدر است؟

ماده 59 قانون کار سقف مشخصی برای ساعات کار اضافی تعیین نکرده است. منتها نکته مهم این است که ساعت‌های اضافه کاری 4 ساعته و بالاتر نباید همیشگی شوند.

سقف اضافه کاری در ماه چقدر است؟

به‌طور کلی حداکثر ساعت کارکرد عادی ۴۴ ساعت در هفته و اضافه کار ۱۲۰ ساعت در ماه است.

نحوه محاسبه اضافه‌کاری شب‌کاری

برای محاسبه حقوق شب کاری معمولا به ازای هر ساعت فعالیت شبانه شاغلان غیر نوبتی،  باید سی و پنج درصد اضافه بر مزد ساعت فعالیت عادی به آن‌ها تعلق بگیرد.  البته اگر ساعت کار رسمی کارگر، شیفت شب باشد، حقوق شب کاری شامل حال او نمی‌شود.

به‌طور کلی تعداد ساعت شب کار ی شاغلان در ۱۳۵ درصد ضرب می‌شود و عدد به‌دست آمده هم، در دویست و‌ییست ساعت کار در ماه ضرب می‌شود. عدد نهایی هم باید بر حقوق پایه شاغل تقسیم شود. در سال 1401 برای یک ساعت شب کاری مبلغ 265/42 ریال اضافه‌کاری محاسبه می‌شود.

اضافه‌کاری روز تعطیل کاری چقدر است؟

گاهی شرایط کاری بگونه‌ای است که نیاز می‌شود حتی روزهای تعطیل هم تعدادی از کارگران در محل کار حاضر شوند. به‌اصلاح می‌گوید کارگر شیفت می‌ایسند. قانون کار می‌گوید اگر کارگران در روز جمعه کار کنند باید فوق‌العاده جمعه کاری برای ساعات کار جمعه به آن‌ها پرداخت شود.

معمولا فوق‌العاده جمعه کاری ۴۰% تعیین می‌شود که نسبت به اضافه‌کاری در سایر تعطیلات بیشتر است. به‌طور کلی فوق العاده۴۰% جمعه کاری با ۴۰% موضوع اضافه کاری متفاوت است. مثلا اگر  کارگری هم روز جمعه کار می‌کند و هم روز تعطیل رسمی وسط هفته در محل کار حاضر می‌شود و روز تعطیل دیگری هم به‌جای این دو رو ندارد باید برای روز جمعه که سر کار بوده هم اضافه کاری و هم حق جمعه کاری بگیرد ولی برای روز تعطیل رسمی وسط هفته فقط اضافه کاری به او تعلق می‌گیرد.

دستمزد یک ساعت جمعه کاری در سال 1401 هم برابر است با 303/48 ریال.

تکلیف کارگرانی که ۲۴ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت می‌کنند، چیست؟

اگر شرایط کارگری اینگونه است که 24 ساعت کار می‌کند و 24 ساعت استراحت دارد، باید  برای هر ساعت کار در شب 35 درصد اضافه بر مزد عادی (شب کاری) دریافت کند. همچنین ماده ۵۹  قانون کار می‌گوید که هر تعداد ساعت بیشتر از ۴۴ ساعت کار در هفته این دسته از کارگران، اضافه کار محسوب می‌شود. علاوه بر این‌ها یک روز تعطیل معین در هفته هم برای آن‌ها اجباری است.

مرخصی استحقاقی سالانه هم این کارگران براساس ماده 64 قانون کار و مطابق با ساعاتی که مشغول به کار بوده‌اند محاسبه می‌شود.

آیا می‌توان ساعت‌های تاخیر در ورود را با اضافه‌ کاری جبران کرد؟

تاخیر ساعت در ورود یا خروج زودتر از پایان ساعت کاری می‌تواند روی حقوق کارگران تاثیر منفی بگذارد. برای همین هم خیلی از کارگران می‌پرسند اگر به‌دلایلی یک روز تاخیر داشته‌اند یا مجبور شده‌اند زود‌تر از وقت تعیین‌شده برای پایان کار، محل کارگاه را ترک کنند، راهی دارند تا این ساعت‌ها را جبران کنند؟

نکته مهم این است که موضوع فقط پر کردن تعداد ساعت‌های کاری نیست. نحوه محاسبه دستمزد برای ساعت‌های کاری و ساعت‌های اضافه‌کاری متفاوت است. همان‌طور که گفتیم هزینه دستمرد اضافه کار ۴۰ درصد از مزد روزانه عادی است. یعنی نمی‌توان برای جبران کسری کار از ساعت‌های اضافه‌کاری استفاده کرد و هرکدام باید به صورت جداگانه و براساس فرمول خاص خودشان محاسبه شوند.

نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا